بدهی ها (Liability)

در حالت کلی بدهی ها معادل تعهدات شرکت به بستانکارانش می باشد و در ترازنامه سه گروه بدهی وجود دارد که در ذیل توضیح می دهیم.

 

بدهی هایی که باید در طول یک چرخه عملیاتی و یا یک سال مالی (هر کدام که طولانی تر است) پرداخت گردند را بدهی های جاری گویند.از ویژگی های این نوع از بدهی ها می توان به اقلامی که شامل سر رسید کمتر از یک دوره مالی دارد اشاره کرد که در ترازنامه در مقابل داراییهای جاری قرار می گیرند و باید از بخش داراییهای جاری تسویه و پرداخت شوند.

 

هر دو گروه دارای سر رسید مشابه هستند و انتظار نمی رود که برای تسویه تعهدات جاری وام (نرم افزار تسهیلات) یا مطالبات بستانکاران شرکت اقدام به فروش زمین، ساختمان و یا سایر اقلام دارایی ثابت خود نماید.

 

بستانکاران، اسناد پرداختنی، وام ها و هزینه های تعهد شده مانند حقوق و دستمزد (نرم افزار حقوق و دستمزد) از نمونه های این نوع از بدهی ها می باشد.

 

در طرف دیگر بدهی های بلند مدت وجود دارند که جرء گروهی از تعهدات شرکت به حساب می آیند که می توانند در مدت بیشتر از یک سال پرداخت شوند بنابراین سر رسید این بدهی ها بیشتر از یک سال است.

 

هدف اصلی این گروه از بدهی ها تنها کسب داراییهای سرمایه ای در شرکت ها است، محل پرداخت این بدهی ‌ها عواید ناشی از سرمایه‌گذاری‌های شرکت از محل همین بدهی‌ها است. برخی از انواع این بدهی‌ها شامل وام بلند مدت پرداختنی، اسناد بلند مدت پرداختنی، اوراق قرضه بلند مدت و …

 

حقوق صاحبان سهام (Shareholders Equity)

منافع صاحبان اصلی موسسه در یک شرکت نشان دهنده حقوق صاحبان سهام است. داراییهای شرکت از دو طریق بدست می آید:

 

1. آورده سهامداران (نقدی و غیر نقدی)

2. ایجاد بدهی

 

حقوق صاحبان سهام شامل بخشی از داراییها است که توسط صاحبان شرکت (سهامداران) تامین می شود که از مهم ترین اجزای این بخش میتوان به ترازنامه سرمایه، سود و زیان سنواتی، اندوخته قانونی و سایر اندوخته‌ها و صرف سهام اشاره کرد.

 

ترازنامه شرکت الف – سال مالی ۱۳۹۰

 

4 صورت مالی بسیار مهم در حسابداری و کاربرد آنها در تحلیل بنیادی شرکت‌ها

 

صورت سود و زیان

 خلاصه ای از درآمدها و هزینه های یک واحد تجاری که در یک دوره زمانی که معمولا 1 ماهه، 3 ماهه، 6 ماهه و یکساله است را صورت سود و زیان گویند. در واقع این صورت مالی نشان دهنده سود یا زیان شرکت است که نتیجه عملیات و تصمیمات مالی شرکت در طول یک دوره مالی مشخص (دوره مالی) را برآورد می کند و به صورت خلاصه در قالب صورت مالی سود و زیان نشان می دهد.

 

به صورت مالی سود و زیان، صورت حساب درآمد یا صورت حساب عملیات نیز گفته می شود و عملکرد واحد تجاری را در یک دوره زمانی مشخص بیان می کند.

 

گزارشی که سود و زیان ارائه می دهد به دو صورت می باشد:

 

روش تک مرحله ای: در این روش باید کلیه درآمدها ذکر شود سپس کلیه هزینه ها در ادامه و زیر آن آورده شود. حاصل تفاضل آنها سود یا زیان البته قبل از کسر مالیات است.

 

روش دو مرحله ای: در این روش نیز ابتدا باید درآمدهای عملیاتی و سپس هزینه های عملیاتی را پشت سر هم ذکر کرد سپس تفاضل این دو سود یا زیان ناویژه را به نشان می دهد، حال در ادامه باید درآمدهای غیر عملیاتی و هزینه های غیر عملیاتی را مثل قبل بیاوریم که در این صورت حاصل تفاضل این دو را از سود ناویژه کسر می کنیم.

 

نکته: سود یا زیان قبل از کسر مالیات بدست می آید، ما با کسر مالیات به سود یا زیان بعد از کسر مالیات یا سود یا زیان ویژه بدست می آید.

 

نکته: مهم ترین بخش صورت سود و زیان بخش پایانی آن یعنی سود و زیان ویژه است.

 

در صورت حساب سود و زیان چه اقلامی با اهمیت هستند؟

در حالت کلی اقلام با اهمیت در صورت سود و زیان همان درآمدها و هزینه ها است.

 

درآمدها: افزایش در حقوق صاحبان سهام به جز در مواردی که به آورده صاحبان سهام مربوط می شود را درآمد گویند که به دو دسته کلی تقسیم می شوند.

 

درآمدهای عملیاتی: مجموعه درآمدهایی هستند که در پایان فعالیتی که در راستای اساسنامه و با هدف رسیدن به هدف خاصی که برای آن به وجود آمده است بدست می آیند. جنبه دائمی و پایدار این گروه از درآمدها با توجه به اصل تداوم شرکت می باشد. استمرار رشد این گروه از درآمدها نقطه قوت یا ضعف شرکت را مشخص می کند.

 

درآمدهای غیر عملیاتی: درآمدهای غیر عملیاتی شرکت گروهی از درآمدها هستنند که در قالب اساسنامه شرکت نیستند. به عنوان نمونه شرکت تصمیم به خرید زمینی می گیرد که مازاد بر نیاز شرکت است، بنابراین زمانی که تصمیم به فروش آن قطعه زمین می گیرد؛ درآمد کسب شده از آن جزء درآمدهای غیر عملیاتی قرار می گیرد.

 

از جمله دلایل غیر عملیاتی بودن این گروه از درآمدها به صورت زیر است:

1. تحصیل دارایی به منظور افزایش قیمت در آینده نزدیک و کسب عایدی توسط شرکت پس از فروش نبوده است.

2. فروش این بخش از دارایی نتیجه تصمیمات مدیریتی  در جهت استفاده تهیه از دارایی صورت گرفته است.

3. هدف از تاسیس شرکت در اساسنامه خرید و فروش این دارایی‌ها نیست.

4. این گونه از درآمدها تکرار پذیر نیستند. ناپایدار نیستند و سود حاصل از آنها قابل برنامه‌ریزی نیست.

 

نکته: در برخی موارد پیش می آید که درآمدهای غیر عملیاتی با ثبات و ادامه دار شوند در این حالت این بخش از درآمدهای غیر عملیاتی را از نظر ماهیت مانند درآمدهای مالیاتی در نظر میگیرم.

 

هزینه ها

یک مفهوم کلی برای شناختن هزینه ها این است که کاهش حقوق صاحبان سهام به جز در مواردی که به ستانده صاحبان سهام مربوط می شود گویند. هزینه ها دارای انواع مختلفی هستند که در ذیل به آنها اشاره می کنیم.

 

بهای تمام شده کالا (قیمت تمام شده کالا): شرکت برای محصولات خود هزینه هایی را مصرف می کند که به آنها بهای تمام شده (نرم افزار بهای تمام شده) کالا گویند، این نوع از هزینه ها به صورت مستقیم در تولید دخالت دارد و یا زمینه های لازم برای تولید کالا را فراهم می کند.

 

بهای تمام شده دارای عناصری می باشد که عبارت است از:

الف) مواد اولیه مستقیم: تشکیل دهنده بخش اصلی محصول هستند.

 

ب) دستمزد مستقیم تولیدی: حقوق و دستمزدی (نرم افزار حقوق و دستمزد) که به پرسنل واحد تولید پرداخت می گردد زیرا نتیجه عملکرد آنان به تولید محصول منتهی می شود.

 

ج) سربار: به جزء هزینه هایی که برای تولید صرف می کنیم و هزینه های حقوق دستمرد پرسنل، هزینه های باقی مانده را هزینه های سربار می گوییم به عنوان مثال هزینه تعمیرات و نگهداری ماشین الات تولیدی. می توان گفت که این نوع از هزینه ها برای ادامه جریان تولید مورد نیاز هستند اما نمی توانیم آنها را به محصول خاصی نسبت بدهیم.

 

یک نکته بسیار مهم در زمینه بهای تمام شده کالا (نرم افزار بهای تمام شده کالا)، این است که بیشترین بخش بهای تمام شده کالا (نرم افزار بهای تمام شده کالا) در کدام ردیف قرار می گیرد زیرا دانستن این موضوع در پیش بینی عملکرد آینده شرکت بسیار تاثیر گذار است.

 

به عنوان نمونه هزینه شرکت های سیمانی به نوعی مربوط به هزینه های انرژی است بنابراین دانشتن این موضوع در چشم انداز مثبت می تواند تاثیراتی را بگذارد.

 

سایر هزینه های غیر عملیاتی: هزینه های غیر عملیاتی به هزینه هایی غیر از بهای تمام شده کالا (نرم افزار بهای تمام شده کالا)، هزینه های اداری و مالی و توزیع و فروش گویند زیرا این دسته از هزینه ها دائمی نیستند و با نوع عملکرد شرکت مرتبط نیستند.

 

سایر هزینه های عملیاتی: هزینه هایی مانند هزینه های فروش، بازاریابی و هزینه های مالی و اداری شرکت که ارتباط مستقیمی با هزینه های تولید کالا دارند گویند و نمی توانیم آنها را حذف کنیم زیرا از الزامات بقای سازمان هستند.

 

هزینه های مالی: هزینه های دریافت وام (نرم افزار تسهیلات) و تامین مالی شرکت جزء هزینه های مالی شرکت محسوب می شوند، این هزینه ها دارای اهمیت خاصی هستند به همین دلیل است که دارای طبقه بندی خاصی هستند. البته این نوع از هزینه ها دارای هزینه بهره و سایر هزینه های مرتبط با وام (نرم افزار تسهیلات) است.

 

4 صورت مالی بسیار مهم در حسابداری و کاربرد آنها در تحلیل بنیادی شرکت‌ها

 

انواع سود و زیان محاسبه شده برای شرکت ها:

سود و زیان ناویژه: در صورتی که درآمدهای عملیاتی را از بهای تمام شده کالا (نرم افزار بهای تمام شده کالا) کم کنیم این نوع از سود و زیان بدست می آید. در واقع این سود وزیان عایدی اصلی که برای شرکت به وجود می آید را نشان می دهد.

 

سود و زیان عملیاتی: این نوع سود و زیان نتیجه اضافه و یا کسر سایر درآمدها، هزینه های عملیاتی از سود و زیان ناویژه است. گزارشی که این سود و زیان بدست می آید نشاندهنده خالص درآمدهای شرکت است که عملیات اصلی و تولیدی (نرم افزار حسابداری تولیدی) است.

 

سود و زیان ویژه: منافع مالی یک شرکت در پایان یک دوره مالی در این نوع از سود و زیان مشخص می شود. برای تهیه این گزارش ابتدا باید درآمدها و هزینه های غیر عملیاتی و مالی را کسر و یا اضافه کنیم البته از از عدد بدست امده مالیات کسر شود سود و زیان ویژه بدست می آید.

 

این سود یا زیان بیان کننده سهمی از کل عملیات دوره‌های مالی شرکت است که در صورت نبود زیان انباشته در صورت‌های مالی، قابلیت تقسیم بین سهامداران را دارد.

 

نکته ۱: در صورت سود و زیان شرکت‌های تولیدی (نرم افزار حسابداری تولیدی) معمولا در پایین صورت مالی، جداول ظرفیت تولید شرکت قرار داد.  در این جداول بر اساس تنوع محصول ظرفیت اسمی سال مالی جاری و سال مالی آینده به تفکیک، درکنار هم قرار می‌گیرند.

 

نکته ۲: در مورد شرکت‌های سرمایه‌گذاری به دلیل آنکه سود این شرکت‌ها در پایان سال مالی و پس از برگزاری مجامع شناسایی می‌شود، عمدتاًً این شرکت‌ها سال مالی خود را منتهی به ۳۰ آذرماه قرار می‌دهند تا بتوانند سود حاصل  را محاسبه نمایند.

 

نکته ۳: در بررسی صورت سود و زیان شرکت‌ها، شناخت نوع فعالیت شرکت از نظر بازار فروش و هزینه های فصلی حائز اهمیت است. برخی از شرکت‌ها و صنایع در دوره‌های خاص از سال مقدار فروش و یا هزینه‌هایشان افزایش می‌یابد. آگاهی از این موضوع می‌تواند سرمایه‌گذاران را از اتخاذتصمیم‌های هیجانی در زمان افزایش درآمد یا هزینه فصلی باز دارد. 

 

نمونه صورت سود و زیان شرکت الف- سال مالی ۱۳۹۰

 

4 صورت مالی بسیار مهم در حسابداری و کاربرد آنها در تحلیل بنیادی شرکت‌ها

منتشر شده در مقالات

قسمت های مختلف یک بنگاه اقتصادی مکلف است که نوعی اطلاعات مالی تهیه نماید که به وسیله آن،مدیر میتواند عملکرد و نتایج آن بخش را تجزیه و تحلیل کند.این اطلاعات می تواند شامل اطلاعاتی نظیر عملیات،وضعیت مالی بنگاه اقتصادی و همچنین عملکرد کلی مسولین سازمان،مشتریان آن بنگاه را شامل شود این اطلاعات مفاهیم خامی می باشند که به تنهایی گزارشی از عملکرد را ارائه نمی دهند و زمانی ارزش محسوب می شوند که با معیارهایی مورد مقایسه قرار گیرند که این معیارها می تواند شامل : روند کلی بنگاه،متوسط صنعت و شرکت های مشابه باشد و نتیجه دیگر آنها به مدیران کمک می کند تا گرفتار اطلاعات غلط بدست آمده نشوند.

مجموعه سیستم های لایه حسابداری مدیریت،شامل شاخص های مانند سیستم مالی سند پرداز هستند که برای شرکت های بزرگ طراحی شده است تا به وسیله آن مدیران بتوانند نظارت دقیقی بر عملکرد بخش های مختلف شرکت داشته باشند.از مزیت های های این سیستم میتوان به محاسبه عملکرد بخش های حسابداری اشاره کرد که علاوه بر آن می تواند در بخش های مختلف دیگر مانند بخش مهندسی،پشتیبانی،منابع انسانی و تولید تاثیر بسزایی داشته باشد.

این سیستم شامل دو بخش اصلی و مجزا به نام های سنجه و شاخص می باشد و قادر است گزارش های مالی جامع دقیقی را در قالب مقادیر دوره ای و روند دوره ای در هر دو مورد فراهم آورد.در واقع سنجه از گردش یا مانده تعدادی حساب حاصل می شود که از ترازنامه ها بدست می آید که به عنوان یک قلم اطلاعاتی مفهوم دار تلقی می گردد و از مزیت های دیگر،آن است که ترازهای مالی شرکت های مختلف را در عین وجود تفاوت در ساختار سر فصل های حساب ها کاملا یکتا و قابل قیاس می کند.

شاخص از تقسیم دو سنجه به وجود می آید که وضعیت شرکت را مشخص می کند به عنوان مثال در خصوص مقایسه صنایع و رقبای شرکت،حداقل روندی که در دوره های مالی یک شرکت نمود زیادی پیدا می کند.

شاخص ها بر اساس موارد زیر مورد ارزیابی نهایی قرار می گیرند :

  • کارایی دپارتمان عملیات حسابداری
  • بازده سرمایه گذاری
  • ساختار سرمایه
  • نقد شوندگی
  • کارایی دپارتمان منابع انسانی
  • ساختار سرمایه
  • کارایی پردازش های مالی
  • کارایی عملیاتی
  • جریان نقد
  • کارایی دپارتمان پشتیبانی
  • کارایی فروش و بازاریابی
  • کارایی دپارتمان تولید

تمامی موارد بالا از جمله موارد پر کاربرد در بخش حسابداری است و می تواند در بخش دیگر نیز تاثیر خود را بگذارد.

نکته : شاخص های مالی بسیار زیادی وجود دارند که در سیستم سند پرداز تنها به 20 مورد از آنها اشاره شده است.

در سیستم شاخص های مالی سند پرداز ابزاری وجود دارد که گزارش را در چهار بعد تهیه می کند و سبب می شود که مدیران سنجه ها و شاخص های مورد نظر خود را به سهولت مشاهده کنند از همین رو می توانند اظلاعات مالی را در دوره های مالی مختلف و در مقایسه با شرکت های مختلف نیز مشاهده کنند.

سنجه ها و شاخص های مهم عبارت است از :

به تمامی اطلاعاتی که از سیستم اطلاعاتی سازمان استخراج می گردد سنجه گویند که از فرم جمع جبری چند حساب یا اعداد استخراج شده از سیستم یکپارچه سازمان (ERP) بدست می آید برای مثال به نمونه های زیر توجه کنید :

  • هزینه های اداری 
  • سرمایه های ثابت خالص 
  • سرمایه های در گردش
  • هزینه های فروش
  • تفاضل سرمایه جاری از موجودی کالا
  • سود عملیاتی که حاصل درامدها و هزینه های عملیاتی است

نکته : با توجه به مفاهیم ساده و در عین حال مهم،مدیران اشتیاق بیشتری به برای بررسی اطلاعات دوره های مالی مختلف بر اساس سنجه را دارند.

شاخص ها :

نسبت فروش به سرمایه در گردش

در ابتدا باید وجوه نقدی را در حد حداقل در سازمان نگه داری کنیم که این امر ضروری است و برای کاهش نیازهای تامین مالی شرکت صورت می گیرد در این خصوص میتوان از شیوه هایی جهت تعیین میزان تغییرات در استفاده از مبالغ نقدی در طول زمان استفاده کرد که از عمده آنها نسبت فروش به سرمایه در گردش است که نشان دهنده میزان وجوه نقد برای حفظ سطح فروش ها است.در صورت توجه به روند این نسبت یک مدیر به راحتی می تواند تغییرات بلند مدت را دز بخش مورد نظر به راحتی مشاهده کند.

نسبت فروش به هزینه های اداری

موضوع اصلی،میزان هزینه سربار مورد نیاز برای حفظ سطح فروش است به عنوان مثال شرکتی که دارای سفارش های بسیار کم به مشتریان خود اما نیازمند به حسابداری بزرگ برای رسیدگی به بخش هاتی مختلف دارد.

نسبت هزینه تعمیر و نگهداری به سرمایه های ثابت

این نسبت در ارتباط با برآورد سرمایه های ثابت گزارش شده است و در صورت نرخ افزایشی آن شاهد جایگزیی برای سرمایه هستیم که نشاندهنده مصرف زیاد سرمایه می باشد.اگر این نسبت بدون افزایشی در میزان سرمایه ثابت کاهش یابد میتوان گفت اعتبار نقدی شرکت تمام شده است و باید سرمایه جدیدی اضافه گردد.

نسبت هزینه های فروش به فروش 

ممکن است برخی از فروش ها برای شرکت به طور پیوسته هزینه بردار باشد که سود حاصل از فروش حتی هزینه سایر فروش ها را در بر نمی گیرد بدین منظور این نسبت ایجاد شده تا مدیریت به کمک آن رویکردهای جدید را پیاده سازی کند.

نرخ سربار 

برای تعیین هزینه سربار این نرخ ایجاد شده است و برای ارائه به مشتری درباره محصول تکمیل شده،تهیه و تنظیم گردد.

نسبت سربار به بهای تمام شده فروش

در طول زمان هزینه های کار مستقیم با هزینه های سربار در بهای تمام شده کالای فروش رفته جایگزین شده است و بیشترین سهم را در هزینه های یک شرکت دارد و با توجه به نقش پر اهمیت آن نسبت سربار به بهای تمام شده فروش سبب می شود تا مدیران دقت بیشتری در افزایش یا کاهش هزینه ها داشته باشند.

گردش سرمایه

این گردش توسط سهام داران مورد استفاده قرار می گیرد تا برای تبدیل حقوق سهام داران و بدهی به مبالغ فروش تعیین گردد.سطح بالا در کارایی فروش نشان از نسبت بالای فروش به حقوق سهام داران را دارد بنابراین بررسی این معیار میزان تغییرات در سطح کارایی را در طول زمان نشان می دهد.

نسبت سرمایه های عملیاتی

اطلاعات ارائه شده در این بخش از اطلاعات ترازنامه منجر شده است و به مدیران در جهت حذف و یا اضافه کردن سرمایه های شرکت در صورتی که قابلیت های عملیاتی آن از بین نرود کمک می کند.

حاشیه فروش

برای دسترسی به این نسبت ابتدا باید هزینه های توزیع و قیمت فروش رابررسی کنیم تا سود حاصل که جدا از فعالیت های درآمد زای شرکت است تفکیک گردد.

نسبت وجه نقد به سرمایه در گردش

از این نسبت برای تعینن درصدی از سرمایه استفاده می کنند به گونه ای که به راحتی بتوان آنها را به وجه نقد تبدیل کرد و میزان پایین این نسبت نشان دهنده فقدان وجوه نقدی برای پرداخت تعهدات کوتاه مدت مشکل آفرین است.

منتشر شده در مقالات

پارمیس آی تی : مجموعه فعالیت های حسابداری شامل یک سری مراحل پیوسته است که در تمامی دوره های مالی تکرار می گردد که به این مجموعه فعالیت ها در هر دوره چرخه حسابداری گویند.چرخه حسابداری دارای یک سری مراحل است و عبارت است از:

 

 

 

 

  • جمع آوری اطلاعات مرتبط با رویدادهای مالی
  • بررسی و تحلیل رویدادهای مالی و تنظیم اسناد مربوط به حسابداری
  • ثبت رویدادهای مالی در دفاتر حسابداری
  • انتقال اطلاعات مالی به دفاتر اصلی حسابداری
  • اصلاح حساب های دفتر کل
  • بستن حساب های موقت
  • تهیه تراز آزمایشی
  • تهیه تراز آزمایشی اصلاح شده
  • تهیه صورت های مالی

برخی از مراحل بالا باید در ابتدای دوره انجام پذیرند و باقی آن ها در پایان دوره مالی انجام بشوند.برای ثبت رویدادهای مالی در حسابداری می توان از دو روش استفاده کرد که در ذیل به تعریف آن ها می پردازیم.

روش نقدی : تمامی درآمدها و هزینه ها باید در زمان دریافت یا پرداخت وجوه نقدی ثبت گردند بدین معنا که قبل از پرداخت هزینه یا قبل از دریافت هزینه در دفتر حسابداری در دوره مالی مذکور موردی ثبت نمی گردد.

روش تعهدی : در برخی موارد درآمدهای حاصل از فروش و هزینه های حاصل از خرید در زمان فروش و خرید کالا انجام نمی پذیرد بنابراین با توجه به این مورد در هنگام خرید یا فروش در دفتر حسابداری ثبت می گردند حتی اگر درآمدها و هزینه ها در هنگام فروش و خرید تحقق نیابند.

اصل تحقق درآمد : درآمدهای حاصل از فروش کالا یا ارائه خدمات باید ثبت گردند حتی اگر بهای آن ها در هنگام وقوع پرداخت نشود بنابراین بر طبق همین اصل معیار ثبت درآمد در دفاتر حسابداری فروش کالا یا ارئه خدمات می باشد نه صرفا دریافت وجه نقدی.

اصل تطابق : بر اساس این اصل هزینه های ناشی از خرید کالا یا دریافت خدمات یک دوره مالی باید از درآمدهای حاصل از همان دوره مالی کسر گردد.

 

ثبت های اصلاح شده در حسابداری به چه معناست؟

جهت اجرای اصل تطابق که بر اساس آن هزینه های مربوط به هر دوره مالی باید از درآمدهای دریافت شده همان دوره مالی کسر گردد،حسابدار باید در زمان تنظیم صورت حساب سود و زیان دقت داشته باشد که تمامی درآمدها و هزینه های مربوط به آن دوره مالی را در دفتر حسابداری همان دوره مالی ثبت کرده باشد با این وجود اگر در برخی مواقع درآمد یا هزینه در دفتر حساب ها ثبت نشده باشد میتوان از روش ثبت مناسبی آن ها ثبت کرد یا به دفتر حساب ها منتقل کرد و دفتر حساب را اصلاح کرد که اصطلاحا به آن ثبت اصلاحی گویند.

 

حساب هایی که میتوان در آن ها ثبت اصلاحی را اعمال کرد عبارت است از :

  • اصلاح پیش پرداخت ها
  • اصلاح پیش دریافت ها
  • اصلاح حساب ملزومات
  • ثبت درآمدها و هزینه های ثبت نشده
  • اصلاح ثبت های اشتباه

در واقع تثبیت اصلاحی به معنی تجدید نظر کردن در حساب ها می باشد به گونه ای که وضعیت مالی یک دوره را به صورت صحیح تعیین کرد برای همین منظور می توان یک تراز آزمایشی را به عنوان نمونه ارائه داد سپس اصلاحات مورد نظر را اعمال کرد و پس از آن تراز آزمایشی را به عنوان حساب مطلوب تنظیم کرد.

منتشر شده در مقالات

در یک واحد تجاری، تولیدی، خدماتی، شرکتی، فروشگاهی و ... ممکن است بسته به نوع فعالیت آن کسب و کار، محصولات، کالا، و خدماتی به مشتریان ارائه شود. حال هر کدام از این خدمات می توانند با هزینه های تعریف شده ای در نرم افزار حسابداری به مشتریان عرضه شود. اما یکی از مهمترین مسائلی که در ثبت اسناد خرید و فروش در نرم افزار حسابداری تاثیرگذار است، عوامل کاهنده و افزاینده قیمت کالا می باشد.

بخش اصلی درآمد هر بنگاه اقتصادی از طریق فروش محقق می شود و در هر فروشی علاوه بر کالا یا خدمتی که ارائه می شود عوامل دیگری نیز تاثیر گذار است. مهمترین این عوامل تخفیف فروش و مالیات بر ارزش افزوده می باشد. عوامل ریالی فروش به سه دسته کلی تقسیم می شوند شامل:

- عوامل کاهنده

- عوامل افزاینده

- عوامل خنثی

در ادامه به توضیح هر یک از این عوامل فروش و نحوه ثبت آنها در نرم افزار حسابداری می پردازیم.

 

عوامل کاهنده فروش

مهمترین عامل کاهنده تخفیف می باشد، تخفیف ممکن است به یک کالای خاص تعلق بگیرد یا به کل فاکتور و مبلغ آن از مبلغ کالا یا جمع کل فاکتور کسر می گردد. جهت ثبت تخفیف در حسابداری یک سر فصل معین در حساب کل در آمد ها و فروش با عنوان تخفیفات فروش تعریف می گردد. برخلاف فروش و در آمد ها که ماهیت بستانکار دارند تخفیفات فروش ماهیت بدهکار دارد و مبلغ آن از فروش کسر می گردد.

در صورت وجود سایر عوامل کاهنده نیز برای آنها یک حساب معین مانند حساب تخفیفات فروش در حسابداری ایجاد می گردد.

 

عوامل افزاینده فروش

مهمترین عامل افزاینده فروش مالیات بر ارزش افزوده است. مبلغ مالیات بر ارزش افزوده درصدی از بهای نهایی فروش هر کالا می باشد و باید به تفکیک هر کالا و در سطر فاکتور محاسبه شود. پس از کسر تخفیف و سایر عوامل افزاینده و کاهنده مبلغ مالیات بر ارزش افزوده باید محاسبه می گردد.

جهت ثبت حسابداری مالیات بر ارزش افزوده پیشنهاد می شود که حسابی بعنوان معین در حساب کل سایر بستانکاران غیر تجاری تعریف گردد.

سایر عوامل افزاینده مانند هزینه حمل، هزینه ارسال، هزینه بسته بندی و غیره نیز ممکن است در فروش مورد استفاده قرار گیرد این عوامل بسته به نوع فعالیت شما ممکن است در آمد باشد یا اینکه شما فقط بعنوان واسطه دریافت آن عمل می کنید. بطور مثال اگر شرکت شما خودرو جهت حمل کالا دارد هزینه ای که بابت حمل کالا دریافت می شود درآمد محسوب می شود و اگر حمل توسط راننده انجام می شود و مبلغ حمل را شما به راننده پرداخت می کنید؛ فقط واسطه دریافت وجه هزینه حمل می باشید.

 

در حالت اول هزینه های مربوز به خودرو راننده یا پیمانکار بعنوان هزینه شناسایی می شود و عوامل افزاینده حمل که از خریدار دریافت می کنید بعنوان درآمد. در صورتی که شما حمل را به شخص یا مجموعه دیگری ارجاع می دهید این مبالغ می تواند در سرفصل بستانکاران تجاری ثبت گردد تا در دوره های مشخص تسویه شود.

 

سایر عوامل ریالی فروش (خنثی)

عوامل خنثی مبلغی است که در فاکتور فروش درج می شود و در قیمت نهایی فاکتور تاثیری ندارد. بطور مثال پورسانت فروش باعث تغییر قیمت فاکتور و بدهی خریدار نمی شود و حتی در فاکتور چاپ نمی شود، اما ویزیتور یا فروشنده کالا بستانکار می شود. نحوه محاسبه عنوان این عوامل ممکن است متفاوت باشد و ثبت آن در حسابداری هم بر اساس دستور العمل داخلی هر مجموعه باید انجام شود.

 

منتشر شده در مقالات

عضو هیئت عامل سازمان حسابرسی از اصلاح استاندارد۱۶ و اجرای آن از اول سال جاری خبر داد که موجب حل مشکلات نرخ تسعیر ارز اغلب شرکت‌های دارای طرح‌های توسعه‌ای می شود

:موسی‌بزرگ اصل با اشاره به برگزاری مجمع سازمان حسابرسی در روز چهارشنبه 22 آذرماه اظهار داشت
در این مجمع استاندارد ۱۶ که مربوط به نرخ تسعیر(تبدیل ارزهای خارجی) ارز بود تصویب و مقرر شد از اول سال ۹۱ لازم‌الاجرا شود

وی ادامه داد: با این رویداد هزینه‌های ناشی از تسعیر ارز طرح های توسعه و دارایی‌های در حال ساخت شرکت‌ها به جای لحاظ شدن در هزینه‌های جاری، در سرفصل قیمت تمام شده پروژه‌ها منتقل خواهد شد و در سود و زیان شرکت‌ها درج نمی‌شود

این مقام مسئول ادامه داد: این تصمیم به خاطر مشکلات برخی از شرکت‌ها بود که تفاوت مربوط به نرخ تسعیر ارز در طرح‌های اجرایی و همچنین دارایی‌های در حال ساخت موجب افزایش هزینه‌های آنها می‌شد، ولی با این تغییر که این مشکل حل شده و پروژه‌های بزرگ با سهولت بهتری انجام خواهند شد. بنابراین طبق این استاندارد تا زمانی که دارایی‌ها به بهره‌برداری نرسند، نرخ تسعیر ارز به جای هزینه‌های جاری در حساب بهای تمام شده لحاظ خواهد شد.

:بزرگ‌اصل با اشاره به اینکه این مصوبه از امروز لازم‌الاجرا است، ادامه داد
اثر چنین مصوبه‌هایی بر روی شرکت‌های بورسی و فرابورسی این است که آن دسته از شرکت‌هایی که دارای چنین پروژه‌ها و دارایی‌هایی هستند، با آثار منفی تسعیر ارز مواجه نخواهند شد، اما شرکت‌هایی که بدهی ارزی بلند‌مدت داشته و یا پروژه‌های آنها به بهره‌برداری رسیده از این استاندارد چندان بهره‌ای نخواهند برد و باید در حسابرسی فکری به حالشان شود

:وی با بیان اینکه اغلب شرکت‌ها به دلیل چند نرخی بودن ارز دارای مشکلاتی هستند، ادامه داد
واقعیت این است که آن دسته از شرکت‌ها به ویژه سیمان‌ ها که از صندوق ذخیره ارزی وام گرفته و یا از تسهیلات خارجی بهره‌برده‌اند، با آثار منفی ناشی از افزایش نرخ ارز مواجه هستند. بنابراین اگر چنین استانداردهایی اصلاح نشود، بازار سرمایه با مشکلات اساسی روبرو می‌شد

.بزرگ اصل در پایان گفت: در این میان نکته اصلی این است که به دلیل شرایط موجود، نرخ‌های فعلی ارز پایدار نبوده و قابل اتکا نیستند
.به همین دلیل پیشنهاد می‌شود بدهی‌های ارزی بلند‌مدت به حالت ابهام در نظر گرفته شود، تا شرایط به حالت عادی برگردد

منتشر شده در اخبار حسابداری

برخی کارشناسان معتقدند قیمت تمام شده بعضی کالاها در کشور ما به سه برابر متوسط جهانی نیز رسیده است. اما سوال اساسی این است که چه عواملی باعث می‌شود قیمت تمام شده کالاها تا این حد افزایش یابد.

در کاهش قیمت تمام شده عوامل موثری دخیل‌اند که از جمله آن‌ها می‌توان به کاهش سیکل تولید و افزایش حجم تولید کالا و خدمات اشاره کرد. کاهش زمان توقف، تعمیر و خواب ماشین‌آلات و تجهیزات، بومی‌سازی و تولید داخلی با جایگزینی مواد اولیه، کاهش ضایعات و دورریزها، بهبود سیستم و فرایند تولید و کاهش مصرف انرژی نیز از جمله فاکتورهایی است که به کاهش قیمت تمام شده می‌انجامد. افزایش تولید و در نتیجه سرشکن شدن هزینه‌های سرانه سربار می‌توانند به شدت قیمت تمام شده کالاها را کاهش دهند.

.ایران یکی از کشورهای مهم در مسیر ترانزیت دنیاست، ولی متاسفانه از ظرفیت‌های ترانزیتی آن به خوبی استفاده نشده و بیشتر مواقع بارهای ترانزیتی از کریدورهای رقیب عبور می‌کنند. به نظر می‌رسد تحلیل مسیرهای ترانزیتی در ایران و مقایسه آن با کشورهای همجوار مانند ترکمنستان، ازبکستان و قزاقستان می‌تواند به بهبود شرایط ترانزیت و در نهایت کاهش هزینه حمل ونقل بینجامد.

.هم اکنون دستگاه‌های مختلفی در کشور به صورت مستقیم یا غیر مستقیم در پروسه قیمت تمام شده کالا و خدمات دخیلند که از جمله آن‌ها می‌توان به وزارت صنعت، معدن و تجارت، وزارت کشور، اتاق‌های بازرگانی، وزارت جهاد کشاورزی و حتی وزارت خارجه اشاره کرد. این درحالی است که سهم هر کدام از این دستگاه ها در این موضوع متفاوت است.

.عادلانه نبودن توزیع زیرساخت‌ها و نهاده‌های تولیدی دولتی، عدم تمایل بنگاه‌ها به بهره گیری از خدمات شرکت‌های مشاور، نامساعد بودن فضای کسب و کار شرکت‌های مشاور، توجه ناکافی مدیران دستگاه‌ها به ارتقای بهره‌وری و کوچک بودن بنگاه‌ها از جمله مهم‌ترین عوامل افزایش قیمت تمام شده کالا در ایران ذکر شده است.

.از سوی دیگر وجود ظرفیت‌های فراوان خالی در صنایع همگن، عدم سیستم حسابداری صنعتی و محاسبه دقیق و به هنگام قیمت تمام شده و عدم توجه به تکنیک‌های جدید تولید از دیگر علل افزایش قیمت تمام شده در ایران است.

برخی کارشناسان معتقدند قیمت تمام شده بعضی کالاها در کشور ما به سه برابر متوسط جهانی نیز رسیده است. اما سوال اساسی این است که چه عواملی باعث می‌شود قیمت تمام شده کالاها تا این حد افزایش یابد.

در کاهش قیمت تمام شده عوامل موثری دخیل‌اند که از جمله آن‌ها می‌توان به کاهش سیکل تولید و افزایش حجم تولید کالا و خدمات اشاره کرد. کاهش زمان توقف، تعمیر و خواب ماشین‌آلات و تجهیزات، بومی‌سازی و تولید داخلی با جایگزینی مواد اولیه، کاهش ضایعات و دورریزها، بهبود سیستم و فرایند تولید و کاهش مصرف انرژی نیز از جمله فاکتورهایی است که به کاهش قیمت تمام شده می‌انجامد. افزایش تولید و در نتیجه سرشکن شدن هزینه‌های سرانه سربار می‌توانند به شدت قیمت تمام شده کالاها را کاهش دهند.

.ایران یکی از کشورهای مهم در مسیر ترانزیت دنیاست، ولی متاسفانه از ظرفیت‌های ترانزیتی آن به خوبی استفاده نشده و بیشتر مواقع بارهای ترانزیتی از کریدورهای رقیب عبور می‌کنند. به نظر می‌رسد تحلیل مسیرهای ترانزیتی در ایران و مقایسه آن با کشورهای همجوار مانند ترکمنستان، ازبکستان و قزاقستان می‌تواند به بهبود شرایط ترانزیت و در نهایت کاهش هزینه حمل ونقل بینجامد.

.هم اکنون دستگاه‌های مختلفی در کشور به صورت مستقیم یا غیر مستقیم در پروسه قیمت تمام شده کالا و خدمات دخیلند که از جمله آن‌ها می‌توان به وزارت صنعت، معدن و تجارت، وزارت کشور، اتاق‌های بازرگانی، وزارت جهاد کشاورزی و حتی وزارت خارجه اشاره کرد. این درحالی است که سهم هر کدام از این دستگاه ها در این موضوع متفاوت است.

.عادلانه نبودن توزیع زیرساخت‌ها و نهاده‌های تولیدی دولتی، عدم تمایل بنگاه‌ها به بهره گیری از خدمات شرکت‌های مشاور، نامساعد بودن فضای کسب و کار شرکت‌های مشاور، توجه ناکافی مدیران دستگاه‌ها به ارتقای بهره‌وری و کوچک بودن بنگاه‌ها از جمله مهم‌ترین عوامل افزایش قیمت تمام شده کالا در ایران ذکر شده است.

.از سوی دیگر وجود ظرفیت‌های فراوان خالی در صنایع همگن، عدم سیستم حسابداری صنعتی و محاسبه دقیق و به هنگام قیمت تمام شده و عدم توجه به تکنیک‌های جدید تولید از دیگر علل افزایش قیمت تمام شده در ایران است.

منتشر شده در اخبار حسابداری
نیاز به توضیحات بیشتر دارید؟
کارشناسان پارمیس آماده پاسخگویی به شما هستند...
با ما تماس بگیرید
خبرنامه
خبرنامه پارمیس
با عضویت در خبرنامه آخرین اخبار و اطلاعیه های پارمیس را در ایمیل خود دریافت نمایید.

افتخارات پارمیس

جوایز و افتخارات پارمیس